Mensen die werken in het onderwijs, hebben verschillende instrumenten en gereedschappen door de jaren heen kunnen ontwikkelen. Stukje kennis, ervaringen, werkvormen. Maar het belangrijkste gereedschap is onze stem. En die gebruiken alle collega’s verschillend. Vrijwel iedereen krijgt bij een groepsbezoek wel eens een tip over het stemgebruik. Kinderen horen onze stem de hele dag. En die van hun klasgenoten, of de pleinwachten, of van andere kinderen in de school. En als ze thuiskomen, horen ze uw stem direct weer.
Welke stem klinkt bij u op een gewone werkdag het hardst? Misschien herken je een van deze stemmen:
• De stem van verwachtingen: Ik moet alles goed doen.
• De stem van werkdruk: Ik heb eigenlijk te weinig tijd.
• De stem van vergelijking: Mijn collega heeft het beter voor elkaar.
• De stem van onzekerheid: Doe ik eigenlijk wel genoeg voor deze kinderen?
• De stem van verantwoordelijkheid: Ik mag geen enkel kind tekortdoen.
• De stem van vertrouwen: Ik mag leren en groeien.
• De stem van verbondenheid: Ik sta er niet alleen voor.
• De stem van dankbaarheid: Ik zie wat er vandaag wél lukt.
Er zijn op een dag ontzettend veel stemmen die iets van ons vragen. Van gezinsleden, vrienden, collega’s, de maatschappij en misschien nog wel het meest van onszelf. En de vraag is: welke van die stemmen bepaalt uiteindelijk hoe wij naar onszelf, ons werk en de kinderen kijken? Ik kwam 1 Timotheus 4 tegen.
Paulus schrijft hier aan de jonge Timotheüs. In de eerste verzen waarschuwt hij hem voor mensen die zich laten beïnvloeden door misleidende ideeën. Mensen die allerlei regels opleggen en zelfs goede dingen die God geschapen heeft, verbieden. Het is best een stevige tekst. Paulus waarschuwt ervoor dat mensen kunnen afdwalen van het geloof doordat ze naar verkeerde stemmen luisteren.
Wat mij raakt, is dat deze mensen misschien wel dachten dat ze heel goed en gelovig bezig waren. Ze stelden regels op, legden beperkingen op en probeerden het leven op hun manier zo goed mogelijk in te richten. Maar ondertussen raakten ze iets essentieels kwijt: het zicht op de goedheid en liefde van God.
Kunnen wij zo druk zijn met alles, dat we vergeten te ontvangen wat God ons geeft?
Ik denk dat dit een herkenbare spanning is in veel levens. Op school willen we goed onderwijs geven. We willen dat kinderen zich veilig voelen, dat ze groeien en zich ontwikkelen. We willen recht doen aan ieder kind. En dat zijn allemaal prachtige verlangens.
Maar voor je het weet, kijk je vooral naar wat ontbreekt. Dat geldt natuurlijk ook in mijn en uw persoonlijke leven. Zeker vandaag de dag waar social media heersen en je al het fantastische ziet van anderen...En dat gras is altijd groener.
Misschien herkennen we dat ook in ons geloof. Dat we soms zo bezig zijn met hoe we als christen zouden moeten leven, dat we vergeten dat het geloof allereerst begint bij wat God ons geeft. Dan komt er zomaar een 'moeterig' geloofje om de hoek kijken. Paulus zegt in vers 4 dat alles wat God geschapen heeft goed is en dat we het met dankbaarheid mogen ontvangen. Dat is een heel andere houding dan voortdurend denken dat alles van onszelf moet komen.
Niet alles begint bij wat wij moeten presteren. Het begint bij wat God ons gegeven heeft. Maar Paulus gaat verder. In vers 6 zegt hij tegen Timotheüs dat hij zich moet voeden met de woorden, de stemmen van het geloof en de goede leer die hij gevolgd heeft. Dat vind ik eigenlijk een prachtig beeld: je voeden met woorden. Want woorden doen iets met ons.
Daarom vinden we negativiteit, aanvallen op onszelf, ook vaak zo moeilijk te handelen. Het zijn vaak woorden waar je niet zoveel mee kan. Maar als je je laat voeden door Gods Woord, door zijn beloften, zijn liefde en zijn genade, dan ontstaat er ruimte om anders te kijken. En misschien is dat wel precies waarom we als schoolteam de week altijd beginnen en eindigen met een weekopening en sluiting. Niet omdat het nu eenmaal bij een christelijke school hoort. Niet omdat het iets is wat we moeten afvinken voordat de week begint. Maar omdat we het nodig hebben. Omdat we ons iedere keer opnieuw mogen laten voeden door Gods Woord, voordat alle andere stemmen van de dag weer beginnen te klinken.
We kunnen niet altijd bepalen welke stemmen er op ons afkomen, maar we hebben wel invloed op welke stem wij zelf laten klinken. Welke woorden spreken wij tegen elkaar? Dat betekent niet dat we altijd vriendelijk moeten zijn of nooit iets kritisch mogen zeggen. Soms vraagt liefde juist om duidelijkheid, eerlijkheid of het stellen van grenzen. Maar het maakt wel verschil vanuit welke houding we dat doen.
En dat geldt niet alleen op school. Ook in de vakantie, thuis, bij onze vrienden en familie. Wat we ontvangen, mogen we ook doorgeven. Dat is ook de kracht van woorden.
